ابرها چگونه تشکیل می شوند

معمولی ترین طرز تشکیل ابرها، درهوایی که روبه سردی گذاشته است، وقتی اغاز می شود که یک قطعه زمین گرم هوای متصل به خودش را حرارت می دهد و حباب عظیمی ازهوای گرم، در بالای خود، به وجود می آورد. این حباب مانند بالنی که پر از هوای گرم است از میان هوای سردتر ومتراکم تر اطراف خود با لا می رود و همچنانکه بالا می رود، سرد و منبسط می شود. وقتی دمای آن به نقطه شبنم برسد تشکیل ابر می دهد. هنگامی که این حباب بیش از اندازه سرد می شود و سنگینی آن اجازه نمی دهد بالاتر برود، ابر تشکیل شده در همانجا متوقف می گردد.

ابرهای دیگر در میان لایه های گسترده هوا تشکیل می شوند و غالبا جدا از هم نیستند. حبابهای هوا که درحال صعود هستند و تا دمای پایین تر از نقطه شبنم سرد شده اند،به"سقف" یا "سپر" هوای گرمتری می رسند، که در بالای آنها قرار دارد. این سپر، دمای معکوس دارد. در گشتکره دمای هوا معمولا، مانند فشارآن، به خا طر ارتفاع زیاد،پایین می افتد؛ ولی دمای هوا در وضعیت معکوس بالا می رود یا به سبب ارتفاع زیاد، در همان وضعی که دارد ثابت می ماند. چون حبابهای در حل صعود به اندازه کافی خاصیت شناوری ندارند تا از میان این سپر عبور کنند،در زیر آن به اطراف پراکنده می شوند و توده ها و قشرهای ابری را تشکیل می دهند.

دمای معکوس می تواند در سطح خیلی نزدیک به زمین هم اتفاق بیفتد. مثلا، در شبی که آسمان صاف و بدون ابر است، هوایی که در تماس با زمین قرار می گیرد به سرعت سرد می شود و تا پایین تر از نقطه شبنم می رسد. در نتیجه از هوای بالا تر از خود خیلی سردتر است. مه غلیظ یا مه رقیق(ابر خیلی پایین) در زیر این دمای معکوس به وجود می آید وهمانجا به دام می افتد.  در شهرهای دودآلود، ایجاد دمای معکوس غالبا به دود مه یا "اسماگ" (مه مملو از دود) منتهی می شود.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

طبقه بندی ابرها

ابرها بر اساس ارتفاعی که از سطح زمین دارند طبقه بند شده اند.

ابرهایی که درارتفاع بالا، بین 5 تا 13 کیلومتر قرار گرفته اند، ابرهای سیروس یا"طره ای" نامید ه می شوند. این ابرها از بلور بلورهای یخ درست شده اند که سفید خوشرنگ و بقچه ای شکل هستند.

ابرهایی که در ارتفاع میانی،بین 2 تا 7 کیلومتر قرار گرفته اند، ابرهای آلتو یا"تپه ای"نامیده می شوند. این ابرها از قطره های آب و بلورهای یخ درست شده اند که تکه های سفیدرنگ و ضخیمی دارند.

ابرهایی که در ارتفاع پایین، بین سطح زمین تا 2 کیلومتر قرار گرفته اند، "پوششی" نامیده می شوند. این ابرها ازقطره های آب درست شده اند که لایه های بدون شکل و خاکستری رنگ دارند.

گروه دیگرابرها که از قطره های آب درست شده اند در ردیف ابرهای سطح پایین طبقه بندی شده اند و ابرهای کومولوس یا"جوششی" نام دارند. این ابرها که دارای بلورهای یخی نیز هستندغالبا به سطح های بالاترازخود فشار وارد می آورند. قاعده پهن و نوک سفید و موج داری دارند که شباهت زیادی به سد گل کلم دارد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ابرهایی که در ارتفاع بالا هستند(طره ای)

ابر سیروس

ابری است که در ارتفاع بالا قرر دارد و از بلورهای یخی  و لایه های بقچه ای شکل درست شده است و مانند طره گیسو که دستخوش باد شده باشد، به نظر می رسد.این نوع ابر سیروسی به"طره ای" مشهور شده است.

هرگاه در ارتفاعات بالای آسمان باد کمی جریان داشته باشد،ابر سیروس ظاهری نسبتا نامنظم و اشفته(ژولیده و پریشان) دارد.

ابرسیروکومولوس

این نوع ابرغالبا "آسمان پیسه" (آسمانی که ابرهای سفید و پاره پاره دارد) نامیده می شود. پاره ابرها در ارتفاع بالا، شبیه شکل هایی که بادوشن در سواحل دریا به وجود می آورند، چین وشکن پیدا می کنند.

ابرسیرواستراتوس

ابری است که بلورهای یخی دارد و همچون حجابی کمرنگ فقط بخشی از آسمان را می پوشاند. درقسمت جلوی آن نشانه های آب و هوای لطیف ابرهای کومولوس مشاهده می شود.

ابر سیرواستراتوس، مثل ابر سیروس، اولین علت هشدار دهنده ای است که نزدیک شدن فرو باری را خبر می دهد.

هنگامی که پرتوهای نور بر بلورهای یخی ابرهای سیرواسترتوس می تابند، می شکنند و به دور خورشید یا ماه حلقه ای نورانی به وجود می آورند که به هاله یا خرمن معروف است.

استنباط: ابرها در آسمان به شکلهای مختلفی دیده می شوند، از نظر ارتفاع باهم تفاوت دارند و از نظر تولید برف و باران نیز متفاوت اند.

اصولا ابرها را به سه دسته کلی لایه ای (استراتوس) توده ای  (کومولوس) و پرمانند (سیروس) تقسیم می کنند. ابری که مشخصات دو دسته از این ابرها را داشته باشد به نام هردونامیده  می شود.

 

 

 

 

 

 

ابرهایی که در ارتفاع میانی هستند(تپه ای)

ابر آلتو استراتوس

این ابر مانند ابر سیرواستراتوس از لایه ای تشکیل شده است که قطر ضخیم تری دارد و در قسمت پاییتر آسمان قرار گرفته است.

ابر نیمبواستراتوس

ابری تبره و باران زا است. گرچه این ابر در میان ابرهای ارتفاع میانی آسمان طبقه بندی شده است، ولی غالبا به ارتفاعات بالا و گسترش پیدا می کند.

ابر آلتو کومولوس

این ابر شبیه لایه ای از گلوله های پنبه ای و پشمی به نظر می رسد. وقتی حباب های هوای گرم صعود می کنند و در دمای پایین تر از نقطه شبنم، سرد می شوند؛ ابر آلتو کومولوس تشکیل می شود.

ابرهایی که در ارتفاع پایین قرار دارند(پوششی)

 

 

ابر استراتوس

ورقه های ضخیم این ابر از قطره های آب درست شده اندکه در سطح پایین قرار می گیرند. اگر به زمین یا دریا برسند به صورت مه نمایان می شوند

ابر استراتو کومولوس

نزدیک غروب، رشته ابرهای بلند و غلتان استراتوکومولوس در آسمان دیده می شوند که پس از یک روز بارندگی، به تدریج در نور آفتاب ازهم پاشیده شده اند. این حالت نشان می دهد که هوای خشک تری در راه است.

ابرهای کو مولوس(جوششی)

ابر کومولوس و مه کوهستانی

قسمتی از ابر های کومولوس(که در نقاط کوهستانی تشکیل می شوند) شبیه مه کوهستان در دامنه کوه باقی می مانند. هوایی که سعی دارد از کوه عبور کند به قدری سرد و سنگین شده است که دیگر نمی تواند بالا برود.

 

 

ابرکومولونیمبوس

وقتی ابر کومولونیمبوس نتواند به ارتفاع بالاتر صعود کند پیشانی بلندش از هم می پاشدو به شکل سندان در می آید.

ابر خیابانی

ابرهای کومولوس گاهگاهی به اطراف پراکنده می شوند و دوباره درمسیر بادی که قرار گرفته اند به صورت موازی و همانند به یکدیگر ملحق می شوند. چنین حالتی را"خیابان" یا "ریسمان" می گویند.

ابر پستانی

گلوله های بزرگی که از قاعده ابرهای کومولونیمبوس به طرف پایین آویزان شده اند شباهت به پستانهای غول آسایی دارند که "ابرهای پستانی " نام گرفته اند. این ابرها علامت بادهای شدید و باران سنگین هستند.

منبع:کتاب پدیده های جوی

ترجمه علی رئوف

/ 0 نظر / 28 بازدید