استاد شجریان

محمدرضا شجریان، یکم مهر ۱۳۱۹ در مشهدزاده شد. خواندن را از کودکی با همان لحن کودکانه آغاز کرد. از کودکی با توجه به استعداد و صدای خوبش تحت تعلیم پدر که خود قاری قرآن بود مشغول به پرورش صدای خویش شد و در سال ۱۳۳۱، برای نخستین بار، صدای تلاوت قرآن او از رادیو خراسان پخش می‌شود.


وی در سال ۱۳۳۸به دانشسرای مقدماتی در مشهد رفت و از همان سال برای نخستین بار با یک معلم موسیقی آشنا شد

وی پس از دریافت دیپلم دانشسرای عالی، به استخدام آموزش و پرورش در آمد و به تدریس مشغول شد و در این زمان با سنتورآشنا شد. در سال ۱۳۳۷به رادیو خراسان رفت و در رشته آواز مشغول فعالیت شد. سپس برای اجرای برنامه‌های گلهابه تهراننزد استاد داوود پیرنیادعوت شد و در بیش از یکصد برنامه گلهاو برگ سبزشرکت کرد. شجریان در سال ۱۳۴۰ازدواج کرد که حاصل آن سه دختر و یک پسر (همایون) بود. او در سال ۱۳۴۶به تهران رفت و با احمد عبادیآشنا شد و از سال ۱۳۴۶در کلاس اسماعیل مهرتاششرکت نمود. همچنین برای آموختن خوشنویسی در انجمن خوشنویساننزد استاد ابراهیم بوذریرفت. او از سال ۱۳۴۷، خوشنویسی را نزد استاد حسن میرخانیادامه داد. وی در سال ۱۳۴۹، درجهٔ ممتاز را در خوشنویسی به دست آورد

شجریان تا سال ۱۳۵۰با نام مستعار سیاوش بیدکانی با رادیو همکاری می‌کرد، ولی بعد از آن از نام خود استفاده کرد.[۵] در ۱۳۵۰با فرامرز پایورآشنا شد و یادگیری سنتورو ردیف‌های آوازیرا نزد وی دنبال کرددر سال ۱۳۵۱در برنامهٔ گلهابا استاد نورعلی خان برومندآشنا شد و به آموختن شیوهٔ آوازی طاهرزاده نزد او پرداخت. از سال ۱۳۵۲نزد عبدالله دوامیکلیه ردیف‌هایموسیقی و شیوه‌های تصنیف‌خوانیرا فرا گرفت. در همین سال به همراه گروهی از هنرمندان چون محمدرضا لطفی، ناصر فرهنگ‌فر، حسین علیزاده، جلال ذوالفنونو داوود گنجه‌ای، مرکز حفظ و اشاعه موسیقیرا به سرپرستی استاد داریوش صفوتبنا نهاد.

وی شیوه‌های آوازی اقبال‌السلطان، تاج اصفهانی، میرزا ظلی، ادیب خوانساری، حسین قوامیو بنانرا روی صفحات و نوارها به‌دقت دنبال کرد. از سال ۱۳۵۴، تدریس هنرجویان را در رشته آواز در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهرانآغاز کرد و در سال ۱۳۵۸ با تعطیلی این رشته کار تدریس خود را پایان داد. در سال ۱۳۵۷به‌همراه هوشنگ ابتهاجو برخی هنرمندان دیگر از رادیو کناره‌گیری کرد.[۵] شجریان در اسفندماه سال ۱۳۵۶شرکت دل‌آواز را بنیان‌گذاری کرد. همچنین در سال ۱۳۵۶در مسابقه تلاوت قرآن کشوری رتبهٔ نخست را به دست آورد

در ۱۳۵۷چندین سرود میهنی اجرا کرد و همکاری خود را با سازمان‌های دولتی ادامه نداد و در خانه به تحقیق و تدوین ردیف‌هایآوازی پرداخته و به آموزش شاگردان قدیمی‌اش همت گماشت. در فاصله سال‌های دههٔ شصت، شجریان همکاری گسترده‌ای را با پرویز مشکاتیانآغاز کرد که حاصل آن آلبوم‌هایی چون بیداد همایون، آستان جانان، سرّ عشق (ماهور)، نوا، دستان، گنبد میناو جان عشاقبود. در این سال‌ها به همراه گروه عارفکنسرت‌هایی را در خارج از ایران اجرا کرد.

پس از سال ۱۳۶۸به همراه داریوش پیرنیاکانو جمشید عندلیبیبه اجرای کنسرت در آمریکا و اروپا پرداخت. این گروه در سال بعد، کنسرت‌هایی را برای جمع‌آوری کمک مردم دنیا به زلزله‌زدگان رودبارانجام داد. آلبوم‌های دل مجنون، سرو چمان، یاد ایامو آسمان عشقبا همکاری گروه آواو نیز دلشدگانبا آهنگسازی حسین علیزادهدر این سال‌ها منتشر شدند. در سال ۱۳۷۴، شجریان کنسرت‌هایی در شهرهای اصفهان، شیراز، ساری، کرمانو سنندجبرگزار کرد و در همین سال، آلبوم چشمه نوشرا با محمدرضا لطفیو مدتی بعد، در خیالرا با همکاری مجید درخشانیمنتشر کرد. وی در سال ۱۳۷۷، آلبوم شب، سکوت، کویررا با آهنگسازی کیهان کلهرمنتشر کرد.

شجریان در سال ۱۳۷۸ جایزه پیکاسو را از طرف سازمان یونسکودریافت کرد. از سال ۱۳۷۹با حسین علیزاده، کیهان کلهرو پسرش همایونبه اجرای کنسرت پرداخت که حاصل آن، آلبوم‌های زمستان است، بی تو به سر نمی‌شود، فریاد، ساز خاموشو سرود مهربود. در سال ۱۳۸۲، به همراه همین گروه برای کمک به زلزله‌زدگان بمکنسرتی در تهران با نام هم‌نوا با بماجرا کرد.

از سال ۱۳۸۶، شجریان به همکاری با گروه آوا پرداخت و کنسرت‌هایی در تهران، اصفهان، اروپا، آمریکا و کانادا اجرا کرد. در همین سال و در مراسم درگذشت مادرش، پس از ۳۰ سال، دعای ربنارا دوباره خواند. شجریان اکنون به همراه پسرش همایون شجریانبه ترویج و اشاعه موسیقی اصیل و سنتی ایرانی می‌پردازد. پس از برگزاری کنسرت شجریان در ونکوور کانادا، گلوب اند میل، شجریان را افسانهٔ موسیقی شرق معرفی کرد

اسماعیل مهرتاش، عبدالله دوامی، نورعلی برومنداز جمله استادانی بودند که محمدرضا شجریان ردیفها، گوشه‌ها، و دوره‌های آوازی موسیقی ایرانی را نزد آنها تمرین کرد.

وی همچنین نوازندگی سنتوررا نزد جلال اخباریو استاد فرامرز پایورآموخت.

محمدرضا شجریان علاوه بر استعدادش در آوازخوانی، علاقه زیادی به خوشنویسیایرانی دارد و از او به عنوان یکی از خوشنویسان معاصر یاد می‌شود. او از سال ۱۳۴۴به فراگیری نستعلیقنزد استادان ابراهیم بوذری، و حسین میرخانیپرداخت. او در حال حاضر دارای درجه ممتاز در خط نستعلیقمی‌باشد.

آثار

/ 0 نظر / 7 بازدید